Küresel finans piyasalarının gözü kulağı, ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu tarafından 6 Kasım Cuma günü saat 16.30'da yayımlanacak olan ekim ayı tarım dışı istihdam raporuna çevrildi. Fed'in para politikası rotasını belirlemede kritik bir gösterge olan bu veriler, yatırımcıların aralık ayı faiz beklentilerini yeniden şekillendirebilir.
Eylül ayında tarım dışı istihdam 29 bin kişi artış göstererek 89 bin kişilik piyasa beklentisinin oldukça altında kalmıştı. Aynı dönemde işsizlik oranı yüzde 4,2 seviyesine yükselirken, ortalama saatlik kazançların yıllık bazda yüzde 3 oranında arttığı görülmüştü.
ABD genelinde işverenlerin açıkladığı işten çıkarma sayıları ise ekim ayında yıllık yüzde 71 oranında azalarak 43 bin 994 seviyesine geriledi. Yılın ilk 10 ayında gerçekleşen toplam işten çıkarma sayısı ise yüzde 44 düşüşle 617 bin 189 olarak kaydedildi.
İstihdamda sınırlı toparlanma beklentisi
Ekim ayı verilerine ilişkin piyasa tahminleri, iş gücü piyasasında sınırlı bir toparlanma yaşanabileceğine işaret ediyor. GCM Yatırım Araştırma Müdürü Kudret Ayyıldır'ın derlediği 76 analistin görüşlerine göre, tarım dışı istihdamda medyan beklenti 65 bin seviyesinde yoğunlaşıyor.
Tahminler 26 bin ile 125 bin arasında geniş bir aralıkta seyrederken, diğer kurumların beklentileri de farklılık gösteriyor. GCM Yatırım ve Reuters 65 bin, Wall Street Journal 59 bin, FactSet 55 bin, Trading Economics 40 bin, Investing 65 bin ve Estimize 71 bin kişilik artış öngörüyor.
Bu tahmin farklılıkları, iş gücü piyasasındaki belirsizliğin devam ettiğini ortaya koyuyor. Bununla birlikte genel kanı, eylül ayındaki 29 bin kişilik artışın ardından istihdam yaratma hızının bir miktar ivme kazanacağı yönünde.
İşsizlik ve ücret verileri
Raporun en önemli bileşenlerinden biri olan işsizlik oranı için medyan beklenti yüzde 4,20 seviyesinde bulunuyor. Tahmin aralığı yüzde 4,10 ile yüzde 4,30 arasında değişirken, eylül ayında yüzde 4,1'den yüzde 4,2'ye çıkan işsizlik oranının ekimde aynı noktada kalması bekleniyor.
Ortalama saatlik kazançlarda ise yıllık artış beklentisi yüzde 2,90 seviyesinde. Wall Street Journal anketine göre aylık ücret artışı yüzde 0,3, yıllık artış ise yüzde 2,9 olarak öngörülüyor.
Ücret artışlarının seyri, Fed'in enflasyonla mücadele stratejisi açısından hayati önem taşıyor. İstihdam artışı güçlü seyrederken ücretlerin hızlanması, enflasyonist baskıların devam edebileceği endişesini tetikleyebilir.
Aksine ücret artışındaki yavaşlama, iş gücü piyasasındaki soğumayla birleştiğinde faiz politikasında daha temkinli bir duruşu destekleyebilir.
Özel sektör istihdamı verisi
Resmî istihdam raporu öncesinde açıklanan ADP özel sektör istihdam verisi, ekim ayında 86 bin kişilik artışla 69 bin kişilik beklentiyi geride bıraktı. Ancak ADP verisi ile BLS'nin tarım dışı istihdam verisi arasındaki kapsam ve hesaplama farkları nedeniyle, bu sonuç cuma günkü verinin kesin bir göstergesi olarak kabul edilmiyor.
Geçmişte ADP rakamlarının resmî veriyi tahmin etme performansının sınırlı kalması, piyasaların temkinli yaklaşmasına neden oluyor. Yine de özel sektördeki istihdam artışının sürmesi, iş gücü piyasasında toparlanma ihtimalini destekleyen bir gösterge olarak değerlendiriliyor.
Fed'in aralık ayı kararı
Fed, 28 Ekim'deki toplantısında politika faizini yüzde 3,75-4,00 aralığında sabit tutmuştu. Kararın 10'a karşı 2 oyla alınması, para politikasında daha sıkı bir duruş isteyen üyelerin varlığını gösterdi.
CME Fed fon vadeli işlemlerine göre, 9 Aralık toplantısında 25 baz puanlık faiz artışı olasılığı 5 Kasım itibarıyla yaklaşık yüzde 79 seviyesinde fiyatlanıyor. GCM Yatırım Araştırma Müdürü Kudret Ayyıldır, kasım ayında Fed toplantısı olmaması nedeniyle 9 Aralık'a kadar açıklanacak iki istihdam verisinin önemine dikkat çekiyor.
Ayyıldır, verilerin tek bir rakamdan ziyade istihdam, işsizlik, ücretler ve revizyonlarla bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Güçlü bir istihdam artışı ve ücretlerdeki hızlanma faiz artışı ihtimalini desteklerken, beklentilerin altında kalan veriler aralık ayındaki faiz artışı beklentilerini zayıflatabilir.
EUR/USD paritesi saat 14.55'te yüzde 0,08 düşüşle 1,1222 dolardan işlem görürken, haftalık kazanç yüzde 0,59, aylık kayıp ise yüzde 0,28 seviyesinde. Ons altın yüzde 1,72 artışla 4134,36 dolara, gram altın ise yüzde 1,82 artışla 6655 TL'ye yükseldi.
S&P 500 endeksinde ise ilk tepkiler ile gün boyu süren hareketler, kurumsal fon akışları ve tahvil faizlerindeki değişimlere bağlı olarak farklılaşabiliyor.
